BOOMTOWN RATS - "I Don’t Like Mondays” : The story of the song

 Ένα αμφιλεγόμενο τραγούδι εμπνευσμένο από μια τραγική σχολική επίθεση στις ΗΠΑ το 1979, που έγινε Νο1 στο Ηνωμένο Βασίλειο την ίδια χρονιά.

Το απόγευμα της 13ης Ιουλίου 1985, οι Boomtown Rats βρίσκονταν στη σκηνή του Wembley στο πλαίσιο του Live Aid παίζοντας το “I Don’t Like Mondays”. Ένα τραγούδι για τη μαζική επίθεση κατά την οποία η 16χρονη Brenda Spencer πυροβόλησε κατά δασκάλων και μαθητών στο δημοτικό σχολείο Grover Cleveland στο Σαν Ντιέγκο, στις 29 Ιανουαρίου 1979, δεν ήταν προφανώς η ιδανική επιλογή για μια φιλανθρωπική συναυλία υπέρ της αντιμετώπισης του λιμού. 'Ομως, ο εμπνευστής της εκδήλωσης, Bob Geldof, που ήταν και ο τραγουδιστής του συγκροτήματος, είχε σχέδιο.

Όταν το συγκρότημα έφτασε στον στίχο «And the lesson today is how to die», σταμάτησε απότομα. Ακολούθησαν 20 δευτερόλεπτα φορτισμένης σιωπής, κατά τα οποία οι 72.000 θεατές στο Wembley και άλλα 1,9 δισεκατομμύρια τηλεθεατές εμβάθυναν στο νόημα της φράσης. Εκείνη την ημέρα, τουλάχιστον, φαινόταν να αφορά τον λιμό στην Αιθιοπία, έναν διαφορετικό αλλά εξίσου άσκοπο θάνατο. «Μόλις συνειδητοποίησα ότι σήμερα είναι η καλύτερη μέρα της ζωής μου», είπε ενθουσιασμένος ο Bob Geldof στο κοινό.

Τον Ιανουάριο του 1979, ωστόσο, κατά τη διάρκεια προωθητικών συνεντεύξεων στις ΗΠΑ, τα πράγματα ήταν πιο δύσκολα για το συγκρότημα. Παρότι το single “Rat Trap” είχε φτάσει στο Νο1 στο Ηνωμένο Βασίλειο και το άλμπουμ “A Tonic For The Troops” στο Νο8, η αμερικανική αγορά παρέμενε δύσβατη. «Οι Αμερικανοί απλώς δεν μας καταλάβαιναν», είπε ο Geldof το 2005, σημειώνοντας ότι πριν την εποχή του MTV το κοινό δεν είχε δει τα βίντεο του συγκροτήματος και ότι ένιωθε έντονη αποξένωση, ιδιαίτερα στην Καλιφόρνια.

Καθώς ετοίμαζαν το τρίτο τους άλμπουμ, “The Fine Art Of Surfacing” (Οκτώβριος 1979), ο Geldof αντλούσε έμπνευση από στοιχεία της αμερικανικής κουλτούρας που τον ενοχλούσαν. Τραγούδια όπως το “Nothing Happened Today” και το “Having My Picture Taken” σχολίαζαν τον καταναλωτισμό και τον ναρκισσισμό.

Για την επίθεση που ενέπνευσε το “I Don’t Like Mondays”, ο Geldof είπε ότι τον συγκλόνισε η «τέλεια αμοραλιστική πράξη». Η Spencer σκότωσε δύο ενήλικες και τραυμάτισε οκτώ παιδιά και έναν αστυνομικό. Ο ίδιος έμαθε την είδηση σε πραγματικό χρόνο μέσω Telex, γεγονός που αποτυπώνεται και στον στίχο «The Telex machine is kept so clean, and it types to a waiting world». Ιδιαίτερα παράδοξο ήταν ότι δημοσιογράφος τηλεφώνησε στη δράστιδα ενώ εκείνη κρατούσε ακόμη το όπλο, και στην ερώτηση «γιατί το έκανες;» απάντησε: «Δεν μου αρέσουν οι Δευτέρες».

Ο Geldof τόνισε ότι δεν επεδίωκε να εκμεταλλευτεί την τραγωδία, αλλά να αποτυπώσει τον παραλογισμό της. Το τραγούδι κυκλοφόρησε γρήγορα ως single στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Ιούλιο του 1979. Για χρόνια τα δικαιώματα αποδίδονταν μόνο στον Geldof, όμως το 2019 ο πληκτράς Johnnie Fingers αναγνωρίστηκε επίσημα ως συνδημιουργός. Το προωθητικό βίντεο, σε σκηνοθεσία David Mallet, είχε έμπνευση και από την ταινία επιστημονικής φαντασίας “Village Of The Damned” (1960).

Το τραγούδι προκάλεσε αντιδράσεις· η οικογένεια της Spencer προσπάθησε να εμποδίσει την κυκλοφορία του στις ΗΠΑ, χωρίς επιτυχία. Έμεινε στο Νο1 στην Αγγλία για τέσσερις εβδομάδες και το 1980 χάρισε στον Geldof βραβείο Ivor Novello για το Καλύτερο Ποπ Τραγούδι. 

Με τα χρόνια, το “I Don’t Like Mondays” έγινε μέρος της πολιτισμικής μνήμης. Ωστόσο, ο Geldof ξεκαθάρισε ότι το ενδιαφέρον του ήταν το γεγονός και η κοινωνική του σημασία, όχι η προσωπικότητα της δράστιδος, από την οποία θέλησε να αποστασιοποιηθεί πλήρως.